GASTROSKOPIA

Gastroskopia jest najskuteczniejszą metodą diagnostyczną oceniającą górny odcinek przewodu pokarmowego tj. przełyk, żołądek lub dwunastnicę. W trakcie badania, poza oceną zmian w górnym odcinku przewodu pokarmowego istnieje możliwość pobierania wycinków celem stwierdzenia obecności bakterii Helicobacter Pylori (odpowiedzialnej za dolegliwości dyspeptyczne, chorobę wrzodową i raka żołądka) lub też oceny mikroskopowej w przypadku stwierdzenia wrzodu żołądka, polipa lub innych zmian. Ma to zasadnicze znaczenie dla wyboru późniejszych metod leczenia.

Wskazania do badania

Gastroskopia jest badaniem, które powinno być wykonywane u osób z czynnikami ryzyka raka żołądka, zwłaszcza przy obecnych objawach alarmujących (niedokrwistość, niedobór żelaza, patologiczny spadek masy ciała, utrzymujące się nudności, wymioty, krwiste/fusowate wymioty, smolisty stolec, obciążenie rodzinne występowania r. żółądka).
Zaleca się diagnostykę i eradykację w przypadku potwierdzenia zakażenia H. Pylori u osób:

LOGO obciążonych r. żołądka u krewnych I stopnia
LOGO u których planowane jest leczenie l-tyroksyna, niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (preparaty typu ketonal, ibuprom, pyralgina ), l-dopa

Gastroskopię wykonujemy w przypadku:

LOGO wystąpienia oraz utrzymywania się bóli brzucha, wzdęć, zgagi
LOGO trudności w połykaniu
LOGO podejrzenia choroby wrzodowej żołądka lub dwunastnicy
LOGO podejrzenia krwawienia z przewodu pokarmowego
LOGO diagnostyki chorób bakteryjnych i grzybiczych przełyku
LOGO podejrzenia polekowego uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego (często i powszechnie stosowane leki z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych typu Ibuprom, Ketonal)
LOGO u osób z ryzykiem wystąpienia raka żołądka czy przełyku, przykładowo z dodatnim wywiadem rodzinnym w kierunku schorzeń nowotworowych górnego odcinka przewodu pokarmowego

Przeciwwskazania do badania
Bezwzględne: brak zgody pacjenta na badanie.
Względne:

LOGO m.in. ostre zespoły wieńcowe,
LOGO ostra lub ciężka przewlekła niewydolność serca,
LOGO ostra niewydolność oddechowa
LOGO niewyrównane zaburzenia krzepnięcia krwi

Przygotowanie do badania

LOGO pozostanie na czczo, czyli nie przyjmowanie przez minimum 6 godzin pokarmów i gęstych płynów, kawy i herbaty oraz powstrzymanie się od żucia gumy i palenia papierosów
LOGO dopuszcza się picie wody (uwaga niegazowanej), aby nie odczuwać pragnienia, do 4 godzin przed zabiegiem
LOGOostatni płyn (woda niegazowana) można przyjąć na 4 godziny przed zabiegiem w ilości nie większej niż szklanka (250 ml)

UWAGA!
Wykonanie gastroskopii u osoby z pełnym żołądkiem może narazić ją na niebezpieczne dla życia powikłania związane z zachłyśnięciem i aspiracją treści żołądkowej do płuc.

LOGO leki zażywane przewlekle należy przyjąć popijając szklanką wody niegazowanej (250 ml) nie później niż 4 godziny przed zabiegiem
LOGO nie należy przyjmować leków mogących istotnie utrudnić badanie tj.
leków alkalizujących sok żołądkowy na bazie soli glinu (takie jak Rennie, Alugastrin) oraz preparatów wapnia i magnezu.

Preparaty te powodują pokrycie błony śluzowej cienką, trudną do usunięcia warstwą, uniemożliwiającą prawidłową ocenę śluzówki przewodu pokarmowego.

LOGO Pacjenci z cukrzycą powinni zaprzestać przyjmowania doustnych leków hypoglikemizujących lub insuliny w czasie pozostawania na czczo. Powinni zapisać się na badanie rano-należy poinformować o tym personel.

Leki przeciwkrzepliwe przed gastroskopią diagnostyczna bez/z biopsją (wg. wytycznych ESGE 2016 r.)

Leki przeciwpłytkowe w terapii pojedynczej i podwójnej nie wymagają odstawienia:

LOGO kwas acetylosalicylowy (Aspiryna, Acard, Polocard)
LOGO klopidogral (Clopidogrel, Plavix, Areplex, Agregex, Carder, Clopidix, Grepid, Pegorel)
LOGO tikagrelol (Brilique)
LOGO prasugrel (Efient)

Leki przeciwkrzepliwe:

LOGO doustni antagoniści witaminy K (Warfin, Acenokumarol, Sintrom)

LOGO odstawienie tych leków nie jest wymagane

LOGO wymagana kontrola INR w ciągu 7 dni przed badaniem endoskopowym pod nadzorem Lekarza Rodzinnego:
– jeśli INR w granicach zalecanych wartości dawka leku pozostaje bez zmian
– jeśli INR powyżej zalecanych wartości, ale poniżej 5, dawkę leku należy zmniejszyć do uzyskania wartości terapeutycznych INR

LOGO „nowe” leki przeciwkrzepliwe – należy pominąć dawkę leku w dniu badania

Do „nowych” leków przeciwkrzepliwych zaliczamy:

o Xarelto (rywaroksaban)
o Pradaxa (dabigatran)
o Eliquis (apiksaban)
o Lixiana (edoksaban)

Przeprowadzenie badania

Znieczulenie miejscowe

Badanie jest przeprowadzane w pozycji leżącej na lewym boku. Wcześniej należy usunąć ruchome protezy zębowe. Po miejscowym znieczuleniu gardła za pomocą lignokainy w aerozolu, lekarz zakłada między szczęki plastikowy ustnik (dla ochrony przed przygryzieniem delikatnego instrumentu). Następnie wprowadza do jamy ustnej i gardła giętki instrument średnicy około 8 mm prosząc jednocześnie o wykonanie ruchu połykowego. Sam moment połykania może być nieprzyjemny i dawać uczucie dławienia, jednak zaraz po wejściu do przełyku można normalnie oddychać i nie odczuwa się uczucia duszności.

Oglądanie wnętrza przewodu pokarmowego trwa zwykle kilka minut, jest zupełnie niebolesne, tylko w niewielkim stopniu nieprzyjemne. Ewentualny odruch wymiotny można łatwo opanować częstym oddychaniem. Pacjent powinien oddychać miarowo i nie powinien połykać śliny. W trakcie badania, wtłaczane jest powietrze do przewodu pokarmowego, aby zwiększyć widoczność obserwowanych struktur. Na tym etapie lekarz jest w stanie ocenić ruchomość ścian przełyku, żołądka i dwunastnicy, widoczność naczyń krwionośnych, a także rodzaj i ilość treści płynnej.

Podobnie zupełnie niewyczuwalne jest pobieranie wycinków. Instrument służący do badania jest każdorazowo dezynfekowany w specjalnym urządzeniu termodezynfekcyinym dającym gwarancję dezynfekcji wysokiego poziomu, która zabija wszelkie wirusy, bakterie i grzyby, dlatego też zainfekowanie chorego w trakcie badania jest praktycznie niemożliwe. Wycinki błony śluzowej pobiera się sterylnymi, jednorazowymi szczypczykami, co również zabezpiecza przed zakażeniem.

Po wykonanym badaniu pacjent może wrócić do domu. Pierwszy posiłek można spożyć około godziny od skończonego badania.

Znieczulenie ogólne

W trakcie gastroskopii ze znieczuleniem ogólnym, bierze udział anestezjolog, który dożylnie podaje środek znieczulający. Pacjent usypiany jest na kilkanaście minut.. Całość badania przebiega tak samo jak w przypadku znieczulenia miejscowego. Zalecamy jednak powrót do domu w asyście drugiej osoby. Po badaniu w znieczuleniu ogólnym Pacjenta powinna odebrać osoba dorosła. Przez 24 godziny po znieczuleniu ogólnym nie można prowadzić żadnych pojazdów.

Możliwe powikłania

Powikłania gastroskopii zdarzają się niezwykle rzadko. Wyjątkowo może nastąpić przedziurawienie ściany przewodu pokarmowego (zwłaszcza przełyku w około 0,05% badań). Powikłania takie zwykle wymagają szybkiego leczenia operacyjnego. Niekiedy też może dojść do niewielkiego krwawienia, głównie po pobraniu wycinków. Bardzo rzadko dochodzi do objawów ze strony innych układów i narządów, takich jak zaostrzenie choroby wieńcowej, atak astmy oskrzelowej lub padaczki, nawet zatrzymanie akcji serca.

Celem ograniczenia do minimum niebezpieczeństwa krwawienia oraz zmniejszenia ryzyka związanego z podawaniem środków znieczulających w Topolowa Medicenter zbieramy szczegółowy wywiad internistyczny przed wykonaniem procedury, m.in. :

LOGO sprawdzamy czy u pacjenta istnieje zwiększona skłonność do krwawień, szczególnie po drobnych skaleczeniach, po usunięciu zębów bądź skłonność do powstawania sińców po niewielkich urazach mechanicznych
LOGO dopytujemy o uczulenie na środki lecznicze lub znieczulające,
LOGO upewniamy się czy pacjent nie przyjmuje leków wpływających na krzepliwość krwi (np. aspiryna, Acard, Polocard, Pradaxa, Plavix, Xarelto, Acenokumarol, Syncumar, Warfin itp.)
LOGO dopytujemy czy pacjent nie choruje na jaskrę, chorobę wieńcową, astmę oskrzelowa

Postępowanie po badaniu

LOGO nie wolno przez godzinę po badaniu nic jeść ani pić, aby uniknąć zadławienia (ze względu na znieczulenie miejscowe gardła)
LOGO należy koniecznie poinformować swojego lekarza, jeśli w ciągu kilku godzin po badaniu będziecie państwo odczuwać silne bóle jamy brzusznej, bądź zaobserwujecie czarny stolec
LOGO wystąpienie innych niejasnych dla Pani/Pana objawów należy niezwłocznie zgłosić pielęgniarce lub lekarzowi

Uwaga: Jeżeli zabieg endoskopowy wykonywany jest w warunkach ambulatoryjnych w znieczuleniu dożylnym, nie wolno prowadzić pojazdów mechanicznych w tym dniu i konieczna jest opieka drugiej osoby w trakcie powrotu do domu.
Ponadto zabroniona jest praca na wysokości, konieczne jest zachowanie ostrożności przy wykonywaniu czynności automatycznych np. krojenie. Obowiązuje bezwzględny zakaz spożywania alkoholu.

Po zabiegu endoskopowym bez znieczulenia dożylnego wskazane jest nieprowadzenie pojazdów mechanicznych bezpośrednio po jego wykonaniu.

ULOTKA INFORMACYJNA – GASTROSKOPIA